ChiroWiki

De Chiro is een jeugdbeweging actief in Vlaanderen en Brussel. De Waalse variant van Chiro heet Patro.

In 2007-2008 telde de beweging 961 lokale Chirogroepen, waarvan 265 jongensgroepen, 322 meisjesgroepen en 374 gemengde groepen. De beweging telde bijna 80.000 leden en ruim 15.000 mensen in de leiding.

De beweging heeft ook internationale vertakkingen, vooral in Latijns-Amerika en Afrika (Kiro Congo, bijvoorbeeld), en werkt via de internationale koepel Fimcap samen met jeugdbewegingen over de hele wereld.

Naamgeving

De naam Chiro komt van de Griekse letters chi (χ) en rho (ρ), wat niet verwijst naar Christus Rex (Christus Koning), maar naar de eerste letters van Jezus’ bijnaam, Christos, Grieks voor de gezalfde. Jos Cleymans gebruikte het woord in het hoofdartikel van Het Katholiek Patronaat, toen dat voor de eerste keer verscheen, op 1 oktober 1934. In dat artikel stelde hij een werking voor waaruit de latere jeugdbeweging zou groeien.

Logo

In de beginjaren gebruikte men het Christusmonogram als symbool. In de jaren 80 werd de Χ uitgerekt tot een open cirkel, om te tonen dat de Chiro een beweging is, een gemeenschap die op zich staat (een kring of cirkel), maar die oog heeft en openstaat voor de omgeving en de wereld (de opening in de cirkel).

In 2005 lanceerde de Chiro een vernieuwde huisstijl. Men koos daarbij voor “een wit logo in een rood en speels vlak”

  • wit: omdat het logo zo sterker staat en meer opvalt
  • rood: omdat het één van de bewegingskleuren is, minder ‘hard’ dan zwart, krachtiger dan beige en dynamischer dan blauw
  • speels: “dat spreekt voor zich!”

Chirokleren

Tot 1995 had de Chiro een uniform bestaande één set kledij voor de jongens en één set voor de meisjes. Tijdens Krinkel ’95, een bivak voor alle leiding, werd zowel de kledij als het concept erachter aangepast. Sindsdien is er een assortiment Chirokleren, waaruit groepen en individuen hun eigen keuze kunnen maken. Lokale groepen konden wel nog kiezen voor een uniform, waarbij ze de vrijheid kregen om zelf een samenstelling te kiezen, zonder dat van bovenaf werd opgelegd.

De jongens droegen vroeger een donkerbruin hemd, een zwarte korte broek en een oranje das. De meisjes droegen een blauwe overgooier. Dat uniform werd alleen gedragen bij officiële momenten: om naar de mis te gaan, tijdens de openingsformatie en de slotformatie en tijdens het marcheren. Voor de eigenlijke activiteiten werd aangepaste spelkledij aangetrokken.

In 1974 werd voor het eerst een nieuw uniform ingevoerd. De grote veranderingen die op gang gekomen waren sinds Top 64 kregen nu ook in het uiterlijk van de beweging hun weerslag. De jongens droegen voortaan een beige hemd en een donkerbruine korte broek, de meisjes een gele blouse en een blauw jeansjurkje met bretellen. Voor de jongste afdeling was er alleen een T-shirt met het afdelingsfiguurtje.

Sinds 1995 bestaat het basisassortiment uit een (korte) beige broek, of een beige rok voor de meisjes, een rood T-shirt, een blauw hemd en een blauwe sweater. Daarnaast is er een assortiment randkledij, met onder andere een Chirobuff, rode, beige of blauwe kousen en Chiroschoenen of -sandalen.

Leeftijdscategorieën

Aantal leden in 2007-2008[1]
Ribbels 11.394
Speelclubbers 19.144
Rakwi’s 18.192
Tito’s 13.085
Keti’s 10.691
Aspi’s 6.902
Totaal leden 79.408
Leiders 6.672
Leidsters 6.748
VB’s 759
Proosten 123
Freelancers 1.160
Totaal leiding 15.462
Kadervrijwilligers 1.189
Totaal 96.059

De lokale Chirogroepen tellen gewone leden en leiders. In de Chiro bestaan onder de leden verschillende leeftijdscategorieën, elk met hun bijhorende kleur

  • ribbels, paars (niet in alle Chirogroepen, meestal in Chirogroepen met te veel speelclubbers): 1ste en 2de leerjaar
  • speelclub, geel (vroeger ook kapoenen e.d. genoemd): 3de en 4de leerjaar indien er ribbels zijn, of 1ste, 2de en 3de leerjaar indien er geen zijn
  • rakwi’s, groen (komt van rakkers (jongens) en kwiks (meisjes)): 5de en 6de leerjaar indien er ribbels zijn, of 4de, 5de en 6de leerjaar indien er geen zijn
  • tito’s, rood (komt van tippers(meisjes) en toppers(jongens)) 1ste en 2de middelbaar
  • keti’s, blauw (komt van kerels(jongens) en tiptiens(meisjes)) 3de en 4de middelbaar
  • aspi’s, oranje (komt van aspiranten) 5de en 6de middelbaar

De jongste afdeling, de ribbels, wordt qua benaming vrij gelaten. Andere mogelijkheden zijn triangels, tsjoepkes, pinkels, kadeekes, biekes, sloebers, kabouters, oskaarkes, pagadders, bengels, kiekeboes, miniclub, tintels, minimannen, sjamfoeters, spikkels, wieskes, botjes, guiters,… De oudste afdeling, de aspi’s wordt soms overgeslagen of ingekort naar één jaar wanneer er leiding te weinig is. Die beslissing ligt bij elke Chirogroep apart.

Bekende Vlamingen uit de Chiro

Alfabetisch op achternaam

  • Bert Anciaux
  • Walter Baeten (schrijver 50jaar chiro, doctor in de geschiedenis)
  • Rutger Beke (Triatleet)
  • Jakob Beks (acteur FC de kampioenen)
  • Janine Bischops (actrice)
  • Alexandra Colen (politica)
  • Raf Coppens (cabaretier)
  • Filip Coussée (doctor pedagogie UGent)
  • Koen De Graeve (acteur in onder andere Van Vlees en Bloed, De Helaasheid der Dingen,…)
  • Jean-Luc Dehaene (voor zijn overstap naar de scouts)
  • Thijs Demeulemeester Vlaams journalist
  • Mark Demesmaeker
  • Klaas Delrue (Yevgueni)
  • Tom De Sutter (voetballer)
  • Michiel Devlieger (tvmaker)
  • Stijn Devolder (Wielrenner)
  • Luc De Vos (zanger van Gorki)
  • Sabine De Vos (tvmaakster, jeugdauteur)
  • David Dewaele
  • Stephen Dewaele
  • Herman Dewit (‘t Kliekske)
  • Barbara Dex (zangeres)
  • Philip Dickmans (bisschop)
  • Marieke Dilles (actrice)
  • Frank Dingenen (tvmaker)
  • Jonas Geirnaert (cartoonist, regisseur)
  • Piet Goddaer (Ozark Henry)
  • Cas Goossens (vroeger gedelegeerd bestuurder VRT)
  • Lotte Hendrickx (actrice familie)
  • Marc Herremans (Triatleet)
  • Lieve Hoet (jeugdauteur)
  • Leif Hoste (Wielrenner)
  • Willy Kuypers (politicus)
  • Goedele Liekens
  • Caroline Maes (actrice Familie, spoed)
  • Ronny Mosuse en (wijlen) Robert Mosuse
  • Wilfrid Moonen (‘t Kliekske)
  • Kris Peeters (politicus)
  • Kelly Pfaff
  • Jean Bosco Safari
  • Thor Salden (Eurosong for Kids 2006)
  • An Swartenbroekx (actrice Bieke in “De Kampioenen”)
  • Felice (André Steemans)
  • Herman Schueremans (Organisator Rock Werchter)
  • Ingeborg Sergeant (zangeres, actrice)
  • Oliver Symons (zanger)
  • Dina Tersago (Vlaamse presentatrice)
  • Daisy Thijs (actrice Thuis)
  • Mark Tijsmans (Acteur – Chiro Sint-Jozef, Merksem)
  • Urbanus (van Anus of Urbain Servranckx)
  • Antoine Van der Auwera (acteur De Smaak van De Keyser, Witse)
  • Peter Van de Veire (MNM)
  • Tania Van der Sanden (actrice eiland)
  • Ilse Van Hoecke (Één en Radio 2)
  • Stan Van Samang (acteur, zanger)
  • Dieter Verhaest doctor academicus economie
  • Johan Verminnen (zanger)
  • Inge Vervotte (politica)

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Chiro